اسپينوزا مدعى بود، كه اعتقاد انسان مبنى بر اين كه او آزاده، از يك سو حاصل شناختش از انگيزههاى اراده شده خود اونه، واز سوى ديگر ناشى از ناآگاهى او از عللى هستش كه او را وادار به واكنش مى کنه.
بقول راسل هيچ چيز مسخره تر از این نيست که بپرسيم زندگی جبره يا اختيار!